Ecofield

JOYCE VERSTIJNEN — HAARLEM

Een nieuwe strategie om ecosystemen te versterken met architectuur, die specifiek in het landschap en voor dier- en plantensoorten is ontworpen.


Waar het huidige biodiversiteitsbeleid Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur) zich focust op de natuurgebieden – en daarmee de potentiële bijdrage die het stedelijk weefsel kan leveren aan de Nederlandse biodiversiteit negeert –behandelt Ecofield stad en land juist als één ecologische ruimte.

Beschutting voor mens, plant en dier
Ecologie wordt omschreven als de interactie van biotische (levende) en abiotische (levenloze omgevings-) factoren. Ecofield behandelt architectuur als abiotische omgevingsconditie, zodat de gebouwde omgeving niet alleen een geschikte leefomgeving wordt voor mensen, maar ook voor planten en dieren. De strategie is toegepast in de ecologische ruimte van Haarlem tot aan de kust, gemarkeerd door het stadscentrum, de duinen van het Zuid-Kennemerland, de Noordzee en vijf andere landschapstypologieën. Een recreatieve en contemplatieve wandelroute doorkruist dit gebied, waarlangs acht verblijven zijn ontworpen. Hier vinden mensen, planten en dieren hun beschutting. De verblijven spelen in op de abiotische klimaatcondities, bodemtypologie en watercondities, zodat ze in staat zijn om geschikte broed-, voedsel- en verblijfcondities te creëren voor de belangrijke diersoorten van een ecosysteem. Hierdoor kan deze sleutelsoort zich tot een stabiele populatie ontwikkelen, bij groei verspreiden en weer vele andere soorten aantrekken.

Samensmelting architectuur en landschap
Tegelijkertijd bieden de verblijven een rustplaats voor de wandelaar. Het zijn plekken waar de habitats op een unieke wijze ervaren kunnen worden. De architectuur bestaat uit patio’s, holtes en nissen waar een vogel kan broeden, een bloemzaadje kan ontkiemen of de wandelaar beschut een boek kan lezen.Ieder ontwerp biedt de mogelijkheid om een nacht door te brengen en heeft een contemplatief programma, zoals de stedelijke theetuin waar vogels nestelen, een duinbibliotheek met overvliegende vlinders en de getijdenkapel omringd door mossels. Het creëren van deze habitatcondities resulteert in een architectuur die samensmelt met het landschap, met steeds weer een andere atmosfeer.

Verbonden in één ecologische ruimte
Het ondergaan van het landschap door wandeling en verblijf genereert een bewustzijn van de ecologische ruimte, versterkt door variërende doorzichten naar het landschap, afwisseling van open- en geslotenheid, daglicht en schaduw en overgangen tussen binnen- en buitenklimaat. Wanneer architectuur in staat is onderdeel te worden van dit abiotische landschap, zal zij een sleutelrol gaan vervullen in de samenhang van ecosystemen. Het creëert een landschap waarin alle habitats, mensen, dier- en plantensoorten met elkaar zijn verbonden in één ecologische ruimte.




PARTNERS
Joyce Verstijnen
Fontys Academie voor Architectuur en Stedenbouw – Tilburg
Leslie Kavanaugh, Jan Willem van Kuilenburg, Pieter Feenstra / afstudeermentoren