Xenia Hospice

STICHTING XENIA — LEIDEN

Het eerste hospice voor jongeren is op een bijna vanzelfsprekende wijze ondergebracht in de stad.


Verpleegkundige Jacqueline Bouts ontdekte dat er in Nederland geen voorziening bestond voor jongeren tussen de 16 en 35 met een beperkte levensverwachting. Zij besloot deze leemte op te vullen en liet zelf een hospice voor jongvolwassenen bouwen, gesteund en geholpen door haar echtgenoot, architect Piet van Veen. Xenia; Grieks voor gastvrijheid.

Midden in de stad
Volgens de iniatiefnemers moet de omgeving en de benadering van jongeren met een levensbedreigende ziekte afgestemd zijn op deze leeftijdscategorie, rekeninghoudend met hun wensen en hulpvragen. Uitgangspunt hierbij was dat Xenia in de stad moest komen. Midden in het centrum van Leiden, aan een rustige binnenplaats met een prachtige, oude bruine beuk en pal naast de drukke Hooigracht met het bruisende stadsleven en de kroeg om de hoek, vonden de initiatiefnemers de perfecte locatie.

Lichte kleuren en uitzicht
Zowel de locatie als het ontwerp stellen de bewoners in staat om het normale leven van een jongvolwassene zoveel mogelijk voort te zetten. Er is een frisse en ontspannen sfeer gecreëerd, onder meer door de lichte kleurstelling die tot in het meubilair is doorgevoerd. Ramen lopen door tot aan de vloer en bieden bewoners ruim uitzicht op de tuin en het openbare binnenterrein, ook als zij op bed liggen. De tuin heeft een intiem karakter, mede dankzij de subtiele knik in de gevel en de bank die rondom de oude beuk is geplaatst.

Veranderingen in de zorg
Op 26 november 2016 reikte minister Blok voor Wonen en Rijksdienst de Gouden Piramide aan Stichting Xenia voor het Xenia hospice. Rijksbouwmeester en juryvoorzitter Floris Alkemade: “De jury is zwaar onder de indruk van Xenia. De opdrachtgever adresseert op eigen initiatief een aantal punten waar wij als maatschappij voor staan: de grote veranderingen die zich afspelen in de zorg en de vraag hoe we de zorg terugbrengen van de grote instituten naar de stad en de woonwijken. De zorg voor jonge mensen met een beperkte levensverwachting is een enorm zwaar onderwerp, maar Xenia brengt deze op een bijna vanzelfsprekende wijze onder in de stad. Ze weet daarmee de stedelijke samenleving te verrijken en te raken. Het Xenia-huis ademt de onnadrukkelijkheid van een opdrachtgever en een architect die begaan zijn met hun missie, zonder zelf het podium te zoeken.”

Donaties en bijzondere samenwerking
Het ontwerp is van het Leidse architectenbureau Mulder Van Tussenbroek, dat daarvoor samenwerkte met Van Veen. Het gebouw is eigendom van studentenhuisvester DUWO, die het verhuurt aan Xenia. De kosten voor de inrichting en de exploitatie worden voor een belangrijk deel opgebracht met donaties en sponsorbijdragen die de stichting Vrienden van Xenia werft. Bijzonder is ook de samenwerking met Leidse studenten, bijvoorbeeld geneeskunde en psychologie, die als vrijwilliger bij Xenia betrokken zijn.
Foto: Frank Hanswijk