The Ghazzé Experience

ATELIER RIJKSBOUWMEESTER — GHAZZE, LIBANON

In het kader van de vluchtelingenhuisvesting adviseert de rijksbouwmeester vanuit de Nederlandse context en expertise over ruimtelijke en strategische planning en de herontwikkeling van een publieke ruimte in de Libanese stad Ghazzé.


De ontwerpwedstrijd ‘A Home away from Home’ - waarmee rijksbouwmeester Floris Alkemade de Nederlandse ontwerpwereld opriep om oplossingen voor de tijdelijke opvang van de toenemende en fluctuerende stroom asielzoekers aan te dragen - leverde bijna 400 inzendingen op. Ook Libanon kampt met een groot vluchtelingenprobleem. Het land met vier miljoen inwoners vangt momenteel 1,5 miljoen Syrische vluchtelingen op, waarvan 30% in vluchtelingenkampen in de Bekaa vallei. Op uitnodiging van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bracht de rijksbouwmeester in juli 2017 een bezoek aan deze regio. Dit resulteerde in een samenwerking, waarin het atelier Rijksbouwmeester vanuit de Nederlandse context en expertise adviseert over ruimtelijke en strategische planning in het algemeen en de herontwikkeling van een publieke ruimte in de stad Ghazzé in het bijzonder.


Grote druk op sociale relaties en publieke voorzieningen
Ghazzé is een dorp in de Bekaa Vallei, met circa 7000 inwoners, waar een groot aantal Syrische vluchtelingen – circa 22.000 - opvang vindt. De helft hiervan is gehuisvest in de dorpskern, veelal in onbezette woningen van in het buitenland woonachtige Libanezen. De andere helft is ondergebracht in kampen, met in totaal zo’n 1.600 tenten. Dit legt een enorme druk op zowel de sociale relaties in het dorp, als op de publieke voorzieningen. Om die reden is VNG internationaal een programma gestart om lokale gemeenschappen in Libanon en Jordanië te helpen met het organiseren van afvalstromen, het versterken van het lokale bestuur en het verbeteren van de openbare ruimte.

Herontwikkeling publieke ruimte als basis voor sociale samenhang
Vanuit het atelier Rijksbouwmeester wordt binnen deze context gewerkt aan een groot publiek park dat in de jaren 90 is aangelegd als belangrijke openbare ruimte in het dorp. Nu wordt de plek voornamelijk nog door Syrische vluchtelingen gebruikt. Samen met lokale ontwerpers wordt daarom een strategisch ontwerp voor deze plek ontwikkeld, met als doel weer een aantrekkelijke plek te creëren voor zowel de Libanese bevolking als de Syrische vluchtelingen. De jonge Libanese filmmaker Firas el Hallak is door het atelier Rijksbouwmeester gevaagd zowel het proces als de sferen in het dorp te registeren en hierover een korte film te produceren. Deze film zal getoond worden tijdens de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam.