Rijk naar wijk - De Maten

MUST — APELDOORN

Een onderzoek naar de ruimtelijke consequenties van de transitie naar een circulaire economie in een bestaande woonwijk.


In opdracht van het College van Rijksadviseurs heeft Must in samenwerking met adviesbureau OverMorgen in bloemkoolwijk De Maten, Apeldoorn onderzocht hoe de openbare ruimte kan worden ingezet als hefboom om de transitie naar een circulaire wijkeconomie mogelijk te maken.

Ontwerpen aan een rijker, hechter en schoner Nederland
Het College van Rijksadviseurs (CRa) formuleert in zijn agenda 2017-2020 “Ontwerpen aan een rijker, hechter en schoner Nederland” de thema’s waarover het CRa het Rijk de komende jaren zal adviseren: energie & klimaat, mobiliteit & verstedelijking en het Nederlandse landschap. Binnen deze thema’s wordt ook de circulaire economie genoemd. Het CRa ziet de transitie naar een circulaire economie als een kans om met een hernieuwde blik na te denken over de productie en logistiek in ons land. Een helder beeld van de ruimtelijke consequenties van deze transitie naar een circulaire economie ontbreekt echter nog. Zeker voor de ruimtelijke opbouw, de openbare ruimte en de sociaaleconomische structuren in bestaande woonwijken.

Bloemkoolwijk De Maten
Bloemkoolwijk De Maten is een gemiddelde Nederlandse wijk zonder grote problemen. De sociaalmaatschappelijke urgentie om de wijk ingrijpend te transformeren mist daardoor en de transitie naar een circulaire economie kan dan ook niet gekoppeld worden aan een urgente vernieuwingsopgave. Wel is het mogelijk om de transitie naar een circulaire economie in te zetten om de wijk op onderdelen te verbeteren. Het meest voor de hand liggende aangrijpingspunt is de openbare ruimte, die met 55% een uitzonderlijk groot deel van het ruimtegebruik in de wijk bepaald. Bovendien is al deze ruimte in handen van één partij: de gemeente Apeldoorn. Daarmee heeft de gemeente de sleutel in handen om de transitie naar een circulair De Maten vlot te trekken.

Openbare ruimte als bron van circulaire economie
De openbare ruimte is niet alleen een rijke grondstoffenbank, met betonklinkers, houtopslag, water en meubilair, maar ook de plek die de logistiek en de ruimtevraag van de circulaire economie kan faciliteren. Door de openbare ruimte te beschouwen als bron van een circulaire economie, kan de gemeente de omslag maken van een kostenpost naar een verdienmodel. Het vraagstuk van de openbare ruimte van de toekomst is dan niet langer een vraagstuk van beheer en onderhoud, maar een vraagstuk van exploitatie en liquiditeit.

Het onderzoek is hier te downloaden.